Silpakorn University’s Sustainable Water Reuse and Conservation Technologies
เทคโนโลยีการจัดการและนำน้ำกลับมาใช้ใหม่อย่างยั่งยืนของมหาวิทยาลัยศิลปากร
ระบบผลิตน้ำประปา มหาวิทยาลัยศิลปากร
เดิมภายในชุมชนประสบปัญหาขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค ทางวิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี จึงได้พัฒนาระบบผลิตน้ำประปาขึ้นเพื่อใช้ภายในมหาวิทยาลัย โดยไม่รบกวนการใช้น้ำของชุมชนโดยรอบ และพัฒนาระบบผลิตและบริหารจัดการน้ำของมหาวิทยาลัยให้มีน้ำประปาใช้ได้อย่างต่อเนื่อง พร้อมสร้างหลักประกันว่าจะมีการจัดให้มีน้ำและสุขอนามัยสำหรับทุกคนและมีการบริหารจัดการที่ยั่งยืน
กองงานวิทยาเขตเพชรบุรี ได้พัฒนานวัตกรรมระบบผลิตน้ำอุปโภคบริโภค เพื่อให้มีแหล่งน้ำสะอาดเพียงพอต่อการใช้งานและเตรียมความพร้อมรับมือกับภาวะขาดแคลนน้ำในอนาคต โดยดำเนินงานร่วมกับการประปาส่วนภูมิภาคและหน่วยงานในพื้นที่ มั่นใจได้ว่า การสูบน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
กระบวนการหลักประกอบด้วย
(1) ตรวจวิเคราะห์และควบคุมคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำดิบอย่างสม่ำเสมอ โดยการใช้เครื่อง pH Meter วัดค่าความเป็นกรด-ด่างของน้ำ เครื่อง EC Meter/TDS Meter วัดค่าการนำไฟฟ้า (EC) และปริมาณของแข็งที่ละลายในน้ำ (TDS) เครื่องวัดความกระด้าง วัดปริมาณแคลเซียมและแมกนีเซียมในน้ำ และ DO Meter วัดปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ รวมถึงการนำชุด Test Kit สำหรับตรวจสารเคมีเฉพาะจุดมาใช้งาน และการวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ เพื่อวัดค่า BOD COD โลหะหนัก และเชื้อแบคทีเรีย
(2) สูบน้ำดิบโดยการนำเทคโนโลยีปั๊มน้ำแรงดันต่ำ น้ำจากอ่างเก็บน้ำหนองจิกจะถูกสูบเข้าโรงสูบน้ำของมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี
(3) ปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบ น้ำดิบที่ถูกสูบเข้าโรงสูบน้ำเข้าสู่กระบวนปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบ โดยการเติมสารส้มหรือปูนขาวเพื่อตกตะกอน ปรับค่าความเป็นกรด-ด่างของน้ำ
(4) ตกตะกอน น้ำหลังถูกปรับปรุงคุณภาพจะถูกส่งต่อเข้าถังตกตะกอน โดยตะกอนขนาดเล็กจะรวมกันเป็นขนาดใหญ่ตกลงสู่ก้นถัง น้ำที่ได้จะใส ไม่มีสี
(5) การกรองกำจัดตะกอนและสิ่งปนเปื้อนที่มีขนาดเล็กมาก เพื่อให้ได้น้ำที่สะอาด
(6) การฆ่าเชื้อโรค น้ำจะถูกส่งต่อมาผ่านการฆ่าเชื้อโรค โดยการเติมคลอรีน ในปริมาณที่เหมาะสมตามมาตรฐานองค์การอนามัยโลก ปลอดภัยต่อการอุปโภคบริโภค
(7) น้ำสะอาดพร้อมใช้งาน น้ำที่ได้จะถูกส่งต่อเข้าถังน้ำใส แบ่งเป็น 2 ส่วน
ส่วนที่ 1 น้ำอุปโภค น้ำจะถูกส่งสูบเข้าหอถังสูงโดยปั๊มน้ำแรงดันสูง เพื่อกักเก็บน้ำปริมาณมาก และส่งน้ำด้วยแรงดันธรรมชาติ ตามแรงโน้มถ่วงของโลกจากความสูงของหอถังจะช่วยส่งน้ำผ่านท่อประปาไปยังอาคารต่าง ๆ ในระยะไกลได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดการใช้พลังงานไฟฟ้าในการพึ่งพามอเตอร์หรือเครื่องสูบน้ำ นับเป็นการใช้พลังงานสะอาดควบคู่ไปกับการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน
ส่วนที่ 2 น้ำบริโภค จะถูกส่งต่อไปยังโรงผลิตน้ำ โดยใช้ระบบกรอง RO (Reverse Osmosis) หรือการกรองแบบออสโมซิสย้อนกลับ และผ่านการฆ่าเชื้อด้วยรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) เพื่อให้ได้น้ำดื่มที่สะอาด ปลอดภัย และได้มาตรฐานสากล มีความสามารถในการผลิต 36,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวันโดยประมาณ
น้ำประปาที่ได้ผ่านการตรวจสอบและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับความร่วมมือจากโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยฯ และคณะสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในการให้คำแนะนำ และตรวจวัดคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ยังมีการดำเนินงานตามมาตรการประหยัดน้ำประปา ได้แก่ รณรงค์มาตรการประหยัดน้ำผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยเพื่อสร้างความตระหนักให้กับผู้ใช้น้ำภายในมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง ติดตั้งมาตรวัดน้ำเพื่อวิเคราะห์การใช้น้ำเพื่อวิเคราะห์การใช้น้ำแต่ละอาคาร สำรวจจุดรั่วซึมจากระบบท่อเพื่อลดการสูญเสียน้ำเป็นประจำ พร้อมทั้งจัดให้มีระบบรับเรื่องร้องเรียนด้านสิ่งแวดล้อม หากพบระบบท่อน้ำประปาแตก รั่วซึม ชำรุด หรือปัญหาการใช้งาน
(https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeO_FzlZcBQ0mWK7JXwYGZFUW7_YPvWJRrpgePVjsWOPd64ww/viewform)